Parajsa Shqiptare
Pasqyra e dites
Interneti dhe Kompjuteri
Fillimet e internetit i perkasin viteve 60 si perpjekje e ushtrise amerikane te lidhte me Rrjet / Networks bazat e saj neper Amerike. Me pas filluan universitet me njera-tjetren dhe me vone universitet sherbyen si ISP per studentet dhe profesorat, kjo me qellim te behej nje shkembim sa me i madh informacioni. Rreth viteve 70 filloi dhe komercializimi i internetit por mund te dergohej vetem posta elektronike dhe ishte shume e shtrenjte.
E ardhmja e PC-ve
Cdo kompjuter permban procesorin qendror, qe perben berthamen e tij ose trurin e tij. Sa me i shpejte qe eshte procesori, me shume pune mund te beje kompjuteri. Nga ajo qe mund te lexohet ne web-faqet e specializuara per hardwerin kompjuterik qe pritet te arrije, mund te kuptojme se deri kah fundi i 2005-es do te shohim procesoret e rinj te Intelit, qe do te punojne ne nje frekuence prej 6 GHz, qe eshte gati dy here me shpejt nga ajo qe kemi sot.
Lojra akustike
Nese femijet tuaj mund te merziten duke pare televizor apo duke degjuar muzike nje loder e zgjuar mund ti ndihmoje ata te ruajne interesat e tyre feminore. Lodra ,e cila kontrollohet nga sinjalet e fshehura ne tingull ,do ti pergjigjet ngjarjeve qe ndodhin ne televizor apo ne radio.Teknika e fshehjes te sinjaleve te kontrollit ne tinguj eshte shpikur nga Scientific Generics, bazuar tek shpikjet e Cambridge.
Ngjites Shkembinjsh
Robotet qe nje dite do te ngjisin shkembinjte e Marsit e shpetusuesit e shume viktimave e rrezikut tokesor kane bere hapat e tyre te para. Ky robot prototip eshte krijuar ne Laboratorin e Nasa ne Californi. Ai mund te ndjeki cdo human qe ngjitet lart ne siperfaqe te crregullta pa asnje mjet kontrolli apo udheheqje. Keto robote kane transmetuar imazhe te siperfaqeve te planetit te kuq dhe kane marre prej saj shume kampione te shkembinjeve qe ndodhen ne Mars.
  1  

Cdo kompjuter permban procesorin qendror, qe perben berthamen e tij ose trurin e tij. Sa me i shpejte qe eshte procesori, me shume pune mund te beje kompjuteri. Nga ajo qe mund te lexohet ne web-faqet e specializuara per hardwerin kompjuterik qe pritet te arrije, mund te kuptojme se deri kah fundi i 2005-es do te shohim procesoret e rinj te Intelit, qe do te punojne ne nje frekuence prej 6 GHz, qe eshte gati dy here me shpejt nga ajo qe kemi sot. Ata do te jene me te shpejte edhe per nga nje arsye tjeter, te quajtur “Cache", qe eshte nje pjese e procesorit qe i ndihmon atij t’i mbaje nje kohe te shkurter instruksionet urgjente te procesorit. Sipas planeve, pritet qe procesoret e ardhmerise te kene shume me shume “cache" (kater deri ne tete megabajte). Lidhja ne mes procesorit dhe pjeses tjeter te kompjuterit gjithashtu pritet qe te kaloje ne nje evolucion te vertete, qe simbolikisht pershkruhet si kalim nga “rruga dykaheshe ne autostrade moderne".
E ardhmja e PC-ve
 

ComputerA e keni pyetur ndonjėherė veten se si do tė duket kompjuteri juaj personal (PC-personal computer) pas pesė ose dhjetė viteve? A do t’i pėrmbajė pajisjet e njėjta si tani apo do tė jetė diēka krejt ndryshe, diēka qė tani s’do tė mund tė njihet? Kėtyre pyetjeve mundohen t’u pėrgjigjen shumė ekspertė qė merren me ēėshtjen e zhvillimit tė teknologjive informatike... Ja disa mendime tė tyre:

Ēdo kompjuter pėrmban procesorin qendror, qė pėrbėn bėrthamėn e tij ose trurin e tij. Sa mė i shpejtė qė ėshtė procesori, mė shumė punė mund tė bėjė kompjuteri. Nga ajo qė mund tė lexohet nė web-faqet e specializuara pėr hardwerin kompjuterik qė pritet tė arrijė, mund tė kuptojmė se deri kah fundi i 2005-ės do tė shohim procesorėt e rinj tė Intelit, qė do tė punojnė nė njė frekuencė prej 6 GHz, qė ėshtė gati dy herė mė shpejt nga ajo qė kemi sot. Ata do tė jenė mė tė shpejtė edhe pėr nga njė arsye tjetėr, tė quajtur “Cache", qė ėshtė njė pjesė e procesorit qė i ndihmon atij t’i mbajė njė kohė tė shkurtėr instruksionet urgjente tė procesorit. Sipas planeve, pritet qė procesorėt e ardhmėrisė tė kenė shumė mė shumė “cache" (katėr deri nė tetė megabajtė).

ProccessorLidhja nė mes procesorit dhe pjesės tjetėr tė kompjuterit gjithashtu pritet qė tė kalojė nė njė evolucion tė vėrtetė, qė simbolikisht pėrshkruhet si kalim nga “rruga dykahėshe nė autostradė moderne". Deri kah fundi i 2005-tės ose fillimit tė 2006-tės pritet qė nė ēdo procesor tė jenė tė inkorporuar sė paku 2 ose mė shumė procesorė tė tjerė, tė cilėt do tė punonin si njė procesor i vetėm. Kjo do tė mundėsonte ekzekutim mė tė shpejtė tė multimedia -aplikacioneve, video-lojrave apo aplikacioneve pėr punė afariste. Gjithashtu pritet qė teknologjia qė pėrdoret pėr prodhimin e procesorėve tė zvogėlohet ende, deri nė limitin qė lejojnė ligjet e fizikės. Deri mė 2006-tėn procesorėt do tė punohen nė proces prodhimi prej 65 nano-metrash, shumė mė pak sesa teknologjia e sapoprezantuar prej 90 nano-metrash nė procesorėt e rinj tė Intelit, Pentium 4 “prescot".

Kjo do tė thotė qė atėherė do tė mundet qė mė shumė veti tė procesorit tė kombinohen nė njė madhėsi jo mė tė madhe se ajo qė e kemi sot. Mė nė fund, pas tre viteve, do tė kemi edhe procesorėt qė do tė punojnė nė njė frekuencė prej 10GHz, meqė do tė pėrmbajnė “cache" shumė tė madh (32mb dhe mė shumė), si dhe “bėrthama" tė shumėfishta. Kjo do ta shndėrrojė kompjuterin tuaj personal nė njė super-kompjuter virtual, qė ka mundėsi tė procesojė shumė aplikacione nė tė njėjtėn kohė.

Menaxhimi me tė dhėnat
Nėse e gjithė kjo realizohet, atėherė kompjuterėt e tillė gjithsesi do tė jenė shumė mė tė fuqishėm se ata qė i kemi sot. Njė kompjuter ideal pas njė periudhe trevjeēare do tė dukej: Procesor qė punon nė shpejtėsi prej 6GHz nė 64 bit teknologji, kartelė grafike 8 herė mė tė mirė se modelet mė tė reja qė kemi tani, si dhe sė paku disa gigabajt e ram-memories sė fundit (ndoshta XDR RAM). Njė kompjuter i tillė do tė mund tė procesojė video-efektet si ato nė filmin e fundit “Lord of The Rings", vetėm pėr disa sekonda! Mirėpo, ndryshimet interesante s’do tė vijnė nga ajo d.m.th. “shpejtėsi mė e madhe", por nga softweri i ri qė do tė pėrgatitet, infrastruktura e kompjuterit dhe pajisjet pėr shfaqje tė pamjeve kompjuterike (monitorėt).

Me njė madhėsi prej 500 gigabajtė, deri nė 1 terabajtė hapėsirė pėr skadim tė tė dhėnave nė shumicėn e kompjuterėve, si dhe njė rezolucion tė lartė tė monitorėve (200pika nė inch dhe pamje tė qarta si tė mprehta), mundėsitė e kompjuterit pėr tė menaxhuar me fotografitė digjitale, incizimet filmike dhe ato audi-incizimet do tė zgjerohet radikalisht.

LongHornPėr fat tė mirė, gjenerata e ardhshme e sistemit operativ tė Mikrosoftit ( me njė emėr tė koduar Longhorn) do tė jetė e gatshme deri nė atė kohė dhe momentalisht ėshtė duke u konstruktuar prej nė themel, pėr tė pasur mundėsi tė shfrytėzojė kėto mundėsi tė reja. Njė softwer i ri dhe mė inteligjent ( si dhe mė i ndijshėm nė punėn me hardwerin ) do tė mundėsonte menaxhimin me “detin" e informatave nė kompjuterin tonė mė tė lehtė se kurrė. Nė fakt, kėtu nuk bėhet fjalė vetėm pėr kompjuterin tuaj personal. Nė kuptim tė gjerė, kėto ndryshime pėrfshijnė gjithė “shtėpinė digjitale" dhe i mundėsojnė kompjuterit tuaj tė jetė nė qendėr tė saj. Sipas kėtyre planeve, tė gjitha pajisjet tona do tė jenė tė lidhura tė mėnyre ajrore, prej kompjuterit, televizorit apo DVD-lexuesit, video-regjistruesit, telefonit celular dhe konzolave pėr video-lojra. Me siguri qė deri atėherė s’do tė keni nevojė tė kyēni video -kamerėn tuaj digjitale nėpėrmjet kabllos speciale pėr tė zbritur fotografitė prej saj.

Per me teper, edhe video-lojrat e ardhshme do tė pėrmbajnė lidhshmėri ajrore. Me mundėsitė pėr tė bartur tė dhėna duke mos pėrdorur tela, roli i kompjuterit personal nė menaxhimin e tė gjitha kėtyre pajisjeve digjitale nuk do tė zvogėlohet, por do tė rritet edhe mė shumė. Thjesht, tė gjithė do tė duan tė pėrdorin procesorėt e tyre mjaft tė shpejtė dhe monitorėt me rezolucion tė lartė, tė kombinuar me njė sistem operativ inteligjent pėr tė organizuar dhe ndryshuar tė gjitha mediat qė posedojnė. Mė pas, ata do t’i “konsumojnė", nė mėnyrė ajrore, nė njė numėr tė madh tė pajisjeve nė vende tė ndryshme tė shtėpisė. Sfida mė e madhe pėr tė gjithė kėtė pritet qė tė jetė kompatibiliteti nė mes pajisjeve tė ndryshme nga prodhues tė ndryshėm, si dhe siguria e bartjes tė tė dhėnave, mirėpo mendohet qė 3 vitet e ardhshme tė jenė njė periudhė e mjaftueshme kohore pėr t’i zgjidhur edhe kėto probleme.

Ē’do tė na duhet gjithė kjo shpejtėsi?
Computer and SpeedKjo shpejtėsi do tė mundėsojė lidhje mė tė shpejtė me MP3 pajisjet e xhepit, kamerat digjitale apo tastjerėn dhe PC-miun. Apo tė bartni video-incizimet nė pajisjet e tjera shtėpiake me lehtėsi dhe pa asnjė mundim.

Ngel qė koha t’i vėrtetojė kėto ndryshime apo ndoshta i gjithė zhvillimi i teknologjive informatike tė marrė njė kahe tjetėr, deri sot tė panjohur. Nė fakt, kėtu qėndron edhe krejt kuptimi i zhvillimit tė kėtyre teknologjive: krijimi i diēkasė tė re, qė s’mund tė paramendohet!

(Publikuar me 27 Mars 2004 23:01)
© 2001-2008 Parajsa Shqiptare. All rights reserved.
  • Spurl
  • Digg
  • Del.icio.us
  • Blink
  • Furl
  • Technorati
  • Stumbleupon
  • Y!MyWeb
  • Simpy
  • Google
Parajsa Shqiptare Forum
Parajsa iWantMP3 Online - The Audio Search Engine
Posta juaj elektronike @parajsa.com
Parajsa Njoftime Online
Hivemail - The missing update
Parajsa Simply MyMusic
Parajsa Video Online
Muzika Shqiptare dhe e Huaj!
Lojra ne Parajsa.com
Njohje Shqiptare
  Radio Parajsa
Radio Parajsa Dancer     Radio Parajsa Dancer
  Zeri i Parajses
Shpresa-AL Sh.p.k
Fjalor Emrash Shqip