| Ruud Gullit, pantera e zeze qe cmendi Holanden, i mbiquajtur "tulipani i zi", ka qenė njė lojtar holandez shumė i njohur i skuadrės sė Milanit dhe kombėtares portokalli. Nė Itali ai ka marrė pjesė edhe nė radhėt e skuadrės sė Sampdorias. Gulit ka formuar njė ēift tė qendėrfushės me rėndėsi tė jashtėzakonshme bashkė me shokun e tij tė skuadrės, si te skuadra e Milanit, ashtu edhe nė kombėtaren holandeze, Frank Rijkaard. Ka qenė pa dyshim njė ndėr lojtarėt mė tė dashur tė epopesė kuqezi tė viteve '80-'90, qė i bashkėngjitet periudhės sė trajnerit Arrigo Sacchi.
Karriera futbolliste
Ruud Gullit lindi nė Holandė mė 11 shtator tė vitit 1962. Qė nė moshė tė vogėl, kur ishte vetėm 16-vjeē, ai bėri njė provim pėr tu anėtarėsuar nė radhėt e skuadrės sė Ajaksit, por qė rezultoi pa sukses. Njė vit mė vonė ai debutoi nė skuadrat e amatorėve tė Holandės, si ajo "Meer Boys" (1973-1975) dhe mė pas nė "Dws" (1975-1979). Pak kohė mė vonė ai arrin mė nė fund te profesionistėt nė skuadrėn Haarlem nė sezonin 1979-80, ku qėndron tre sezone me pėrkatėsisht 91 prezenca dhe 32 gola, para se tė kalojė nė skuadrėn Feyenoord, me tė cilėn nga viti 1982 nė 1985 luan edhe tre sezone tė tjerė dhe duke koleksionuar 85 prezenca dhe 30 gola nė skuadrėn "Eredivise" holandeze, duke fituar njė kampionat dhe njė Kupė tė Holandės nė vitin 1984. Ruud Gullit bėn pjesė nė PSV Eindhoven nė vitin 1985-86. Nė dy sezone imponohet nė skenėn ndėrkombėtare me 68 ndeshje dhe 46 gola nė kampionat, duke fituar 2 tituj kombėtarė dhe duke marrė pjesė nė kombėtaren holandeze. Nė vitin 1986, ai luan me skuadrėn e Eindhoven pėr "Trofeun Gamper" nė Barcelonė, nė tė cilin merr pjesė edhe Milani nė atė kohė i blerė nga Silvio Berlusconi. I njėjti president kuqezi, arrin ta blejė Gulit nė verėn e vitit 1987, duke u bėrė menjėherė ylli i skuadrės sė stėrvitur nga Arrigo Sacchi. Gulit koleksionoi 29 prezenca dhe 9 gola nė sezonin e tij tė parė te skuadra kuqezi, duke e ēuar atė nė kampionatin numėr 11 pas ardhjes entuziaste te Napoli tė Diego Armando Maradonas. Nė tė njėjtin vit, ai fiton Topin e Artė si lojtari mė i mirė i Evropės pėr lojėn e tij me PSV Eindhoven dhe mė pas me Milanin. Nė vitin 1988 Gulit fitoi Kampionatin Evropian pėr kombet qė luajtėn nė Gjermani, duke e ēuar Holandėn nė bashkėpunim me shokėt e tij tė skuadrės sė Milanit, Marco Van Basten dhe Franklin Rijkaard nė fitore nė finale me ish-BS me rezultatin 2-0.
Ai luajti mė pas edhe gjashtė sezone tė tjerė nė skuadrėn kuqezi, tė shoqėruara nga suksese tė panumėrta, por edhe nga ndonjė fatkeqėsi e rėndė, siē ndodhi nė sezonin 1989-90, kur mbeti jashtė pothuajse gjatė gjithė sezonit pėr njė problem nė gju. Ai kaloi nga triumfet e skuadrės sė Sacchit, me tė cilin koleksionoi 2 Kupa radhazi tė Kampioneve (1988-89 dhe 1989-90), 2 Kupa Ndėrkombėtare (1989-90 dhe 1990-91), 2 Superkupa Europe (1989 dhe 1990) dhe 1 Superkupė tė Italisė (1989), tek ato tė kursit tė ri tė Fabio Capellos, duke marrė pjesė nė pankinėn kuqezi nė vitin 1991-92. Gulit fitoi dy kampionatet e parė kuqezi nė vitet 1991-92 dhe 1992-93, pėrveē njė 1 Superkupė tė Italisė nė vitin 1992, para se tė kalonte te skuadra e Sampdorias nė vitin 1993-94. Ai kthehet te skuadra e Milanit sezonin pasardhės 1994-95, pikėrisht nė kohė pėr tė fituar pėr tė disatėn herė Superkupėn e Italisė kundėr Sampdorias. Raporti me trajnerin Capello ėshtė shumė i mirė dhe Gulit arriti nė kohė tė ketė 8 prezenca dhe 3 gola nė skuadrėn kuqezi, para se tė kalonte nė mėnyrė pėrfundimtare te Sampdoria nė nėntor tė vitit 1994, me tė cilėn nė fund tė sezonit kishte koleksionuar 29 prezenca dhe 9 gola.
Ndėrkohė nuk pranoi tė marrė pjesė nė kampionatin botėror tė futbollit tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės nė vitin '94 me kombėtaren e tij, nga e cila pak kohė mė pas njofton largimin. Pas eksperiencės italiane ai u transferua nė Angli nė Ēelsin e Londrės, nė tė njėjtėn kohė ndryshoi pak rrezen e veprimit duke luajtur si mbrojtės i qendrės (rol qė bėnte nė fillim tė karrierės). Pas njė sezoni tė parė si lojtar, nė vitin 1996-97 zėvendėsoi Glen Hoddlen nė pankinėn e londinezėve duke bėrė punėn e dyfishtė tė trajnerit dhe lojtarit dhe duke i ēuar "blutė" nė fitoren e Kupės sė Anglisė, duke u bėrė trajneri mė i ri qė ka fituar njė trofe tė tillė.
Karriera si trajner
Pas vitit tė parė ndėrmjet pankinės dhe fushės sė Ēelsit, Gulit nuk u vlerėsua sa duhej sezonin e ardhshėm 1997-98 dhe u zėvendėsua nga Gianluca Vialli, vit nė tė cilin luajti vetėm 6 ndeshje pėrpara se tė varte pėrfundimisht kėpucėt nė gozhdė, nė moshėn 36-vjeēare dhe ti dedikohet plotėsisht karrierės si trajner.
Vendos kėshtu tė pranojė propozimin e njė tjetėr skuadre angleze, asaj sė Newcastle, me tė cilėn fillon sezonin 1998-99, por koleksionon vetėm 1 pikė nė 5 garat e para tė kampionatit dhe jep shumė shpejt dorėheqjen. Pas njė periudhe pa impenjim tė mirėfilltė, ai u zgjodh nė vitin 2003 nga federata holandeze si seleksionues pėr kombėtaren nėn moshėn 19-vjeēare, deri nė korrik tė vitit 2004.
Nga sezoni i ardhshėm bėri punėn e trajnerit tė Feyenoord, klubit tė tij si lojtar, me tė cilin luajti sezonin 2004-2005 para sė tia lėrė pankinėn Erwin Koeman. Mė pas ishte nė pritje tė njė pune tė re dhe kreu nė mėnyrė tė pėrkohshme aktivitetin e komentatorit televiziv pėr televizionin holandez.
Veēantia e tij
Menjėherė binte nė sy dhe dallohej ndėr lojtarėt e tjerė si njė personazh i rrallė dhe i pazakontė me flokė tė gjatė me rrica alla Bob Marley, me njė buzėqeshje tė stampuar, me njė disponibilitet ekstrem, me komente ironikė dhe aspak dramatikė, me tė vėrtetė pak tė zakonshėm nė njė ambient si ai i futbollit italian, ndonjėherė shumė serioz. Gulit nuk ishte zhgėnjyes dhe luajti njė sezon entuziazmues duke pasur 29 prezenca dhe 9 gola, si njė ndėr lojtarėt kyē tė skuadrės sė Milanit tė stėrvitur nga Sacchi. Qendėrsulmues teknikisht shumė i lavdėruar, potent nė fizik dhe nė vrap, i pandalshėm kur me topin nė kėmbė shkonte drejt mbrojtjeve tė kundėrshtarėve, ai posedonte edhe njė personalitet tė spikatur, nė gjendje qė tė mbante skuadrėn e bashkuar dhe ta udhėhiqte madje edhe nė momente nė vėshtira. Viti i tij i parė nė Itali pėrfundoi nė mėnyrėn mė tė mirė tė mundshme. Milani fitoi kampionatin pas njė dueli apasionant me Napolin e Maradonės.
Ruud Gullit me fanellėn e Milanit-Kampion Europe
Nė vitin 1988 ofrohen kėnaqėsi tė tjera pėr tulipanin e zinė Kampionatin Evropian. Kombėtarja Holandeze kualifikohet pėr finale kundėr ish-BS. Gulit, si protagonist tashmė i madh i turneut, vė firmėn e tij nė takimin vendimtar. Ishte minuta e 33' kur Van Basten i jep nė fushė njė top nė lartėsi. Goditja e tij me kokė ishte vendimtare dhe nuk i jep mundėsi devijimi Dassaevit. Ėshtė goli qė, sė bashku me atė pasardhės tė kryer nga Van Basten, i jep Holandės titullin e kampionit tė Evropės. Gjatė dy viteve pasardhės Gulit fitoi me fanellėn e Milanit dy Kupa tė Kampionėve, me gjithė njė incident nė gju qė e mbajti jashtė skuadrės pėr njė kohė tė gjatė. Nė vitin 1993, pas gjashtė sezoneve te kuqezinjtė, ai u ble nga skuadra e Sampdorias, ku konfirmohet si njė pikė e fortė e skuadrės, nė gjendje qė ta nxjerrė atė nga vėshtirėsia dhe nė situatat mė kritike.
Ai shėnoi 16 gola nė 31 ndeshje dhe shoqėroi skuadrėn deri nė vend tė katėrt nė kampionat. Kėto rezultate bindin skuadrėn e Milanit tė rimarrė pėrsėri pranė saj Ruud Gullit. Nė tė vėrtetė ashtu ndodhi mė 1994 Gulit filloi tė luajė sėrish me fanellėn kuqezi. Por idili ndėrmjet Milanit dhe kampionit holandez u mbyll pėrfundimisht, pas vetėm 8 ndeshjeve nė klubin e Silvio Berlusconin. Mė 29 prill tė vitit 1990, Ruud Gullit ėshtė i trishtuar. I trishtuar se kishte humbur kthimin. I trishtuar se kishte arritur shumė vonė. Kishte njė vit qė priste atė moment. Dy operacione nė gju, njė periudhė tė gjatė mosdisponibiliteti, pyetje tė shpeshta mbi kapacitetet pėr tė ardhur nė nivelin mė tė lartė; Ruud Gullit kishte arritur tė fshinte tė gjithė kėtė. Ai rishfaqet pranė skuadrės sė Milanit pėr ndeshjen vendimtare pėrballė Veronės pėr tė luftuar distancėn me Napolin pėr titullin kampion i Italisė. Gulit luajti vetėm 30 minuta, Milani pati regres, duke u lėnė bashkėlojtarėve tė Maradonės kėnaqėsinė e triumfit. Atėherė lind pyetja kush interesohej ende pėr kthimin e Gulit? Titulli i kampionit tė Evropės i fituar njė muaj mė vonė mezi arrin tė rigjallėrojė situatėn. Zhurma u pėrhap gjithandej, duke folur pėr njė Silvio Berlusconi nė kėrkim tė njė tjetėr numri 10, duke lidhur njė kontratė tė majme me Hagin, futbollistin rumun shumė virtuoz.
Shtypi transalpin pėrmendte faktin se Gulit merrte njė rrogė qė rreth dy milionė franga nė muaj. Dhe Gulit linte tė kuptohej, sa herė qė i jepej mundėsia dhe i vinte rasti qė futbolli nuk ishte e gjithė jeta e tij, se kishte nevojė pėr topa tė tjerė oksigjeni. Nga e ėma holandeze, e punėsuar nė Rijksmuseum tė Amsterdamit, ai do tė tėrheqė kėtė kuriozitet tė pėrhershėm pėr botėn e jashtme, njė etje pėr njohje qė do tė shkojė shumė mė larg sesa perimetri i fushės sė blertė. Nga i ati i tij nga Surinami, ai ruante njė sensibilitet pėrballė padrejtėsive tė ēdo lloji, racizmit dhe dinjitetitit pėrēmues sė popujve tė njė tė tretės sė botės. Gjesti i tij i parė nė kohėn qė u emėrua futbollisti mė i mirė evropian i vitit 1987 konsistoi nė dedikimin e kėtij trofeu tė Nelson Mandelės, gjest qė habiti shumė njerėz. Ruud Gullit ishte kundėr diskriminimit racial. Ai mendonte se pa kėtė dallim racial tė bardhėt kishin frikė tė kumbisnin privilegjet dhe pasurinė e tyre, pasi ata mendonin se pa kėtė sistem, ata nėnshkruanin dėnimin e tyre me vdekje. Por nė kėtė moment, ėshtė i gjithė vendi qė po vdes.
Dy vjet mė pas, duke analizuar pasojat e lirimit tė Mandelės, Gulit nuk ėshtė ende i qartėsuar: Kam kuptuar menjėherė qė kjo do tė ishte fillimi i problemeve, qė ky nuk do tė ishte pėrfundimi i diskriminimit racial. Atėherė qė perspektiva e kėsaj ēerekfinaleje evropiane mbyll gojėt e lojtarėve marsejezė dhe lė tė shfaqet nervoziteti i trajnerit tė tyre, Raymond Goethals, Ruud Gullit vazhdonte tu bashkėngjitej ngjarjeve qė tronditnin nė atė moment planetin. Nė luftėn e Gjirit, ai deklaronte se nuk bėhet fjalė pėr tė drejtat e njeriut, pėr dicka qė i pėrket njeriut, por pikėrisht pėr interesa».
Aventura angleze e Ruud Gullit
Nė pėrfundim tė sezonit Ruud Gullit largohet nga Italia pėr tė ndėrmarrė njė aventurė tė re nė tokėn angleze. Nė vitin 1995 ai luajti nė skuadrėn e Ēelsit si libero, rol tė cilin e kishte pasur nė fillim tė karrierės futbollistike. Nė vitin 1996 Glen Hoddle, trajner i Ēelsit, bėhet trajner i kombėtares angleze dhe Gulit merr vendin e tij nė skuadrėn londineze. Roli i dyfishtė si lojtar dhe trajner i pėrshtatet veēanėrisht holandezit Gulit: Gulit tėrheq Ēelsin nė fitoren e Kupės sė Anglisė. Bėhet kėshtu lojtari mė i ri qė kishte fituar kėtė trofe. Pas kėtij triumfi Gulit vendos ti dedikohet me kohė tė plotė zanatit tė trajnerit. Mė pas ai lė skuadrėn e Ēelsit, i angazhuar si trajner nė njė tjetėr skuadėr angleze Newcastle, por kjo eksperiencė filloi shumė keq, skuadra e Newcastle fitoi vetėm njė pikė nė pesė ndeshjet e para. Gulit ėshtė i detyruar tė japė dorėheqjen, i vendosur nė detyrimet e shtypit dhe skuadrės me tė cilėn nuk arrin tė vendosė raporte tė mira.
Gulit fitues i Topit tė Artė
Deri tani, Holanda kishte ngjitur vetėm njė pėrfaqėsues tė vetėm tė saj nė shkallėn mė tė lartė tė podiumit tė Topit tė Artė dhe ky ishte Johan Cruyff, fitues tre herė radhazi i kėtij ēmimi (1971, 1973 dje 1974). Ardhja e Ruud Gullit do tė shenjtėronte njė ndėr bashkėkombėsit e tij, i cili ecte nė gjurmėt e paraardhėsit tė tij tė shquar dhe tė njohur. Holandezi i dytė qė shkruan emrin e tij nė ēmime kaq tė rėndėsishme si Topi i Artė, qe gjithashtu lojtari i dytė i Milan AC qė u nderua pas Gianni Rivera nė vitin 1969. Ylli i ri i futbollit e fitoi kėtė vlerėsim me 13 vota nė vendin e parė, kundėr pesė votave ndaj Futre, qė doli i dyti dhe katėr pėr Butragueno dhe Michel, dy shokėt e Real Madridit, respektivisht tė tretė dhe tė katėrt. Njė avancim i rehatshėm pėr Gulit, i cili kishte fituar vetėm katėr pikė gjatė votimit tė mėparshėm. Duhet tė thuhet se ndėrmjet viteve 1986 dhe 1987 shumė yje u zhdukėn nga klasifikimi, ndėr tė cilėt Igor Belanov. Ruud Gullit qe lojtari i parė me ngjyrė qė arriti majat e skenės botėrore tė futbollit. Ai qe fitues i kampionatit Evropian me skuadrėn holandeze, anėtar i rėndėsishėm i Milan AC i fundit tė viteve 80, me tė cilin fitoi tė gjitha konkurset sinjifikative. Me nėnė nga Holanda dhe baba nga Surinami, fiziku i tij tė impononte respekt nė terrenet e futbollit evropian dhe ashtu si Noah dhe Tigana, ai bėhet i njohur si trajner. Kėta tre lojtarė me ngjyrė i dhanė mundėsi mentaliteteve tė zhvilloheshin dhe do tė shiheshin nė tė ardhmen shumė lojtarė tė trajnuar nga seleksionues me ngjyrė.
Njė Top i Artė dedikuar Mandelės
Por Ruud Gullit nuk ėshtė vetėm njė lojtar i madh, por edhe njė njeri i impenjuar me beteja me sfond social. U regjistrua nė Fondacionin Anna Frank dhe kur erdhi rasti, duke shfrytėzuar popullaritetin, zbriti nė radhė tė parė me qėllim qė ti dėgjohej zėri kundėr racizmit nė botė dhe nė veēanti kundėr diskriminimit racial nė Afrikėn e Jugut. Paralelisht me impenjimet profesionale, ai argėtohej duke i rėnė njė instrumenti nė njė kompleks holandez dhe i ka dhuruar UNICEF-it dy disqe tė regjistruar. Nė vitin 1987 ai i ka dedikuar Topin e Artė Nelson Mandelės.
Karakteristika teknike
Ruud Gullit e filloi karrierėn si mbrojtės i qendrės, duke e shpėrndarė me kalimin e viteve rrezen e tij tė veprimit deri sa u bė njė sulmues i zoti falė njė potenciali dhe njė aftėsie pėr tė shėnuar gol. Lojtar me fizik tė jashtėzakonshėm, shpėrthyes dhe shumė i shpejtė nė sulm, pothuajse i pakapshėm kur nisej me topin nė kėmbė. I pajisur me njė gjuajtje potente dhe tė saktė, por mbi tė gjitha tė fortė nė arenėn e lojės (ėshtė pėr tė kujtuar golin vendimtar nė njė ndeshje mes Juventusit dhe Milanit mė 10 janar tė vitit 1988), Gulit pėrfaqėsonte njė prototip tė sulmuesit modern, poliedrik dhe eklektik. Ai u afirmua si njė ndėr lojtarėt evropianė mė tė fortė tė tė gjithė kohėrave.
Njė karrierė e pasur me tituj
Kampionati Holandez: 1984,1986,1987.
Kupa e Holandez: 1984.
Kampionati italian: 1988,1992, 1993.
Kupa e Italisė: 1994.
Kupa e Kampionėve: 1989, 1990.
Superkupa e Evropės: 1989, 1990.
Kupa ndėrkontinentale: 1989, 1990.
Kampionati Evropian: 1988.
Kupa e Anglisė: 1997.
Topi i Artė: 1987.
Emri: Ruud
Mbiemri: Gullit
Ditėlindja: 01.09. 1962
Vendlindja: Paramaribo, Suriname
Kombėsia: Holandez
Gjatėsia: 1. 91 cm
Pesha: 88 kg
Pseudonimi: Tulipani i zi




|