Parajsa Shqiptare
Pasqyra e dites
Rhesus Negativ
Ne jemi keta qe jemi pikerisht ne saje te merites se gjeneve tona. Ne i trashigojme ato nga te dy prinderit tane gjate momentit te konceptimit. Disa gjene jane me shume "dominante" sesa te tjeret, dhe gjendja jone rhesus eshte njera prej tyre. Gjate monitorimit te pare antenatal, merren testet e gjakut per te percaktuar grupin tuaj te gjakut (A, B, AB apo O) dhe gjendja juaj rhesus (Rh-positive ose Rh-negative). Nese ju keni faktorin rhesus (e cila eshte nje proteine ne siperfaqe te qelizave te kuqe te gjakut) ju jeni Rh-positive, nese ju nuk e keni ju jeni Rh-negative.
Mishngrenia
Eshte vertetuar nga shkencetaret qe dieta e cdo qenie te gjalle korrespondon me strukturen fiziologjike te saj. Qeniet njerezore, p.sh. kane strukture fiziologjike, funksione trupore dhe sistemin tretes shume me ndryshe nga ato qe kane kafshet mishngrenese. Sipas dietes ushqimore qe perdorin, qeniet vertebrore mund te klasifikohen ne tre grupe: si ne mishngrenesa, gjethe e barngrenesa dhe frut ngrenesa. Njeriu nuk ka asgje te perbashket me mishngrenesit.
Alergjite
Alergjite mund te zhvillohen ne muajt e pare te jetes, dhe prezantohen si kongjestion nazal, kolle, kruajtje ose diarre mbas gelltitjes se nje kategorie te caktuar ushqimi. Alergjite prekin te gjitha racat dhe jane prezente ne te gjithe boten. Alergjia eshte termi qe perdoret per te perkufizuar ndjeshmerine tone imunologjike ndaj nje alergeni (cdo substance qe shkakton nje reaksion alergjik).
Vera dhe Shendeti
Nje sinteze objektive per rolin e veres ne te ushqyer ose per kufijte e nje sigurie absolute dhe bile deri ne nje avantazh te mundshem te dobise se saj eshte e veshtire te behet: kundervenia jo teresisht e zgjidhur dhe e shprehur nxitet nga dilema qe lidhet me perberesin kryesor te pijeve alkoolike, pra etanoli, dhe efektet dhe kunderefektet e tij funksionale.
Lenia e duhanit
Personalisht une nuk e kam vene ndonjehere duhanin ne goje dhe e urrej aq shume saqe sado e tymosur te jete shoqeria apo ambjenti ne te cilin ndodhem nuk me ben te jem pjese aktive e saj. Shpesh here largohem nga ambjente te tilla. Ekzistojne disa metoda per lenien e duhanit, te cilat do ti parashtroj me poshte, por dua te theksoj nje fakt qe duhani lihet shume me lehte nga vullneti dhe deshira e vete personit sesa cdo lloj metodollogjie shkencore e perdorur.
Vetvrasjet
Eshte nje fakt i pa mohueshem tashme, qe ne dekaden e tranzicionit, per shkak te nje vakuumi shpirteror, ideologjik dhe moral, si dhe problemeve te pabarazise ekonomike, faktore keta qe i dhane tipare te reja shoqerise shqiptare, e cila qe atehere po perjeton nje krize identiteti, fenomeni i vetevrasjes eshte bere pjese e jetes se perditshme te shqiptareve.
Sem. e dhembeve
Dhembet e shendetshem pervecse permiresojne paraqitjen estetike, kontribuojne ne mireqenien e pergjithshme dhe pakesojne nderhyrjet e dentistit. Por cilat jane shkaqet themelore te problemeve te dhembeve si psh kariesi? Si mund t'i parandalojme?
Pucrra ne fytyre
Nje shqetesim qe prek me shume se sa 5 per qind te te rinjeve ndermjet moshes 14 dhe 19 vjecare te te dy sekseve. Por ky eshte nje problem qe mund te paraqitet dhe ne moshen e rritur dhe pse me nje frekuence me te vogel (rreth 10 per qind e grave nga mosha 30 deri ne 35 vjec). Mund te ndodhe gjate nje periudhe stresi psikofizik. Pucrrat jane rezultat i nje cekuilibrimi te forte hormonal qe eshte tipik per disa faza te jetes femerore sic eshte puberteti, shtatzania dhe menopauza.
Celuliti
Celuliti eshte nje lloj indi dhjamor ne shtresen e nenlekures qe permban tufa indi lidhor. Ky ind lidhor, qe varion ne trashesi dhe eshte i nderthurur me qelizat dhjamore, mbahet ne ate pozicion nga nje rrjet fibrash qe e mbron trupin tone duke rrethuar muskujt dhe organet. Ai eshte i rrethuar nga nje leng qe pervecse e ushqen, perben dhe nje sistem efektiv per eliminimin e mbeturinave.
Prostata
Gjithka duket se fillon me urinime sa me te shpeshta si shkaktar te te cilave shum here meshkujt akuzojn ndonje ftohje apo mendojn se kane pire shume lengje. Ndonjehere mendohet se eshte dhe faji i ajrit te kondicionuar. Me pas dhimbja fillon te prhapet dhe ne kurriz dhe gjithnje e me shume mendohet se kemi te bejme me nje ftohje.
  1   2   3  

Nje shqetesim qe prek me shume se sa 5 per qind te te rinjeve ndermjet moshes 14 dhe 19 vjecare te te dy sekseve. Por ky eshte nje problem qe mund te paraqitet dhe ne moshen e rritur dhe pse me nje frekuence me te vogel (rreth 10 per qind e grave nga mosha 30 deri ne 35 vjec). Mund te ndodhe gjate nje periudhe stresi psikofizik. Pucrrat jane rezultat i nje cekuilibrimi te forte hormonal qe eshte tipik per disa faza te jetes femerore sic eshte puberteti, shtatzania dhe menopauza. Shume shpesh egziston tendenca per ta nenvleftesuar kete problem.
Akne (Puērra)
 

AkneNuk je mė nė periudhėn e adoleshencės por puērrat tė torturojnė akoma? Ndoshta nuk e di por mund tė jenė sinjali i ndonjė gjendje jo tė mirė tė organizmit tėnd.

 

Aknet: njė shqetėsim qė prek mė shumė se sa 5 pėr qind tė tė rinjėve ndėrmjet moshės 14 dhe 19 vjeēare tė tė dy sekseve. Por ky ėshtė njė problem qė mund tė paraqitet dhe nė moshėn e rritur dhe pse me njė frekuencė mė tė vogėl (rreth 10 pėr qind e grave nga mosha 30 deri nė 35 vjeē). Mund tė ndodhė gjatė njė periudhe stresi psikofizik. Por jo vetėm kaq: puērrat janė rezultat i njė ēekuilibrimi tė fortė hormonal qė ėshtė tipik pėr disa faza tė jetės femėrore siē ėshtė puberteti, shtatzania dhe menopauza. Shumė shpesh egziston tendenca pėr ta nėnvleftėsuar kėtė problem. Nė tė vėrtetė njė kėrkim i studiuesve amerikanė mbi kėtė fakt ka zbuluar se 70 pėr qind e personave qė vuajnė nga ky shqetėsim nuk marrin asnjė lloj kure. Ja se ēfarė i ndodh lėkurės dhe se si mund ta kurojmė kėtė problem tė saj.

Dėshmia e Dianes:
Kam patur akne kur isha njė vajzė e vogėl dhe kam menduar se tashmė ai ishte njė kapitull i mbyllur. Por nuk ishte kėshtu. Sot nė moshėn 32 vjeēare e kam fytyrėn tė mbushur me puērra qė do tė ishin tė pėrshtatėshme pėr njė vajzė nė moshėn 14 vjeēare. Nė tė vėrtetė gjendem pėrballė njė momenti shumė delikat: kam pak kohė qė kam ndėrruar punė dhe aktiviteti im i ri mė kėrkon shumė impenjim dhe pėrgjegjėsi. Por me tė gjitha kėto puērra ēfarė imazhi do tė krijoj? Sigurisht njė imazh jo fort tė besueshėm, pastaj pyes vetes se pėr ēfarė motivi mė janė rishfaqur aknet, ndoshta ėshtė pasojė e ndonjė ushqimi ndaj tė cilit organizmi im ėshtė jotolerant? Kėto puērra mund tė mė kalojnė vetė apo duhet qė tė marr ndonjė mjekim? Specialistėt thonė se aknet e vona tė Dianes mund tė jenė pasojė e stresit qė po pėrjeton nė punė. Pėr tė arritur ritmet e pėrcaktuara nga aktiviteti ri i punės, organizmi prodhon njė sasi tė madhe hormonesh sidomos androgjene qė garantojnė energji por qė kanė nė shėnjestėr tė tyre lėkurėn. Janė pikėrisht kėto hormone pėrgjegjės pėr tipe tė ndryshme aknesh. Por nė kėtė rast kėto puērra kanė dhe njė shtytje psikologjike. Praktikisht nėpėrmjet shfaqjes sė tyre mėndja pėrpiqet tė komunikojė njė situatė jo tė qetė tė saj. Nė rastin konkret, Diana shumė e orientuar nga puna dhe nga karriera po personifikohet nė njė rol tipik mashkullor. Pėr kėtė arsye kura e parė ėshtė qė tė ngadalėsohen ritmet. Tė rritet kujdesi dhe pėr anėn e jashtme duke ndryshuar qoftė prerjen e flokėve apo duke frekuentuar pėr disa seanca me rradhė njė institut bukurie. Mė pas duhet tė pėrpiqeni qė problemet nė punė t’i zgjidhni duke shfrytėzuar prakticitetin dhe emotivitetin, dy veēori thelbėsore tė inteligjencės femėrore. Pėrsa i pėrket ushqimit nuk egziston asnjė lloj intolerancė e aftė pėr tė krijuar akne. Pėr sa i pėrket mjekimit duhet tė heqėsh dorė nga medikamentet e krijuara vetė por t’i drejtohesh njė dermatologu pasi aknet kėrkojnė njė trajtim special.

Jo gjithmonė aknet kanė shkaktare gjendjen psikologjike, ja dhe disa shkaktarė konkretė tė akneve:

Produktet kosmetike
Kremrat apo fondatinat me shumė yndyrė provokojnė njė irritim tė lėkurės qė mė pas ēon nė krijimin e puērrave dhe tė pikave tė zeza. Vepro kėshtu: Hiq dorė nga trukimi pėr rreth dy javė dhe trajtoje lėkurėn me peroksid benzoli. Pastaj zgjidh produkte kozmetike oil free.

Ilaēet
Terapiė me kortizon apo me ilaēet kundėr depresionit mund qė tė dikojnė tek lėkurat e ndjeshme. Tė njejtat probleme shkaktojnė dhe terapitė pėr zėvėndėsimin e hormoneve apo ato qė shndrrohen nė testerone nė organizmin femėror. Vepro ėshtu: Shpjegoja mjekut tėnd efektet anėsore tė kurave tė cilat po merr dhe specialisti do tė arsyetojė nėse duhet tė ndėrpritet kura apo tė zėvėndėsohet mjekimi.

Ēfarė duhet tė dimė pėr puērrat:

Ėshtė faji i konsumimit tė sallamit
E gabuar. Nuk egziston asnjė lloj ushqimi i aftė pėr tė krijuar puērra dhe pse disa elemente mund tė ēojnė mė pėrkeqėsimin e tyre. Ato me rrezik mė tė madh janė salumet, tė fėrguarat, ēokollatat, sheqernat por vetėm nė qoftė se konsumohen nė sasi tė mėdha.

Dielli bėn mrekullira
E vėrtetė dhe e gabuar. Aknet pėrmirėsohen gjatė stinės sė bukur. Rezet ultra violetė kanė njė veprim dizinfektues nė lėkurė. Por duhet tė bėhet kujdes qė ekspozimi ndaj diellit tė mos bėhet nė orėt mė tė nxehta tė ditės dhe jo pėr periudha tė gjata, pasi po tė njejtat rreze mund tė ēojnė dhe nė pėrkeqėsim tė akneve.

Kurrė tė mos i shtypėsh puērrat
E vėrtetė. Rrezikon vetėm qė tė thellosh infeksionin apo tė krijosh njė shenjė nė lėkurėn tėnde.

Idel ėshtė truku mbulues
E gabuar. Njė truk i rėnduar nuk i fsheh puērrat dhe ėshtė i rrezikshėm. Ndalon ajrosjen e lėkurės dhe i pėrkeqėson puērrat. Por egzistojnė produkte kosmetike specifike tė lėkurės pėr kėtė problem , qė nuk dėmtojnė por madje dhe janė kurative. Nė tė njejtėn kohė janė tė afta dhe t’i mbulojnė mirė puērrat. Problemi i ankeve ėshtė pasojė e mungesės sė higjenės. E gabuar. Higjena dhe pse ėshtė e domosdoshme pėr tė patur njė lėkurė tė shėndetėshme nuk ėshtė shkaktare e akneve. Merri nė konsideratė arsyet e tua dhe do tė shohėsh qė puērrat do tė zhduken. Njė veshje speciale. Lėkura nuk ėshtė vetėm njė shtresė mbrojtėse por ėshtė barriera qė shėnon kufirin mes teje dhe botės qė tė rrethon. Pėr kėtė arsye ėshtė nga tė parat qė tregon njė gjėndje jo tė mirė tė brendėsisė tėnde. Puērrat nė tė vėrtetė janė njė mbledhje e atyre shqetėsimeve tė brendėshme qė gjejnė njė mėnyrė pėr tė dalė jashtė. Kjo ėshtė e mundur falė njė lidhje tė drejtėpėrdrejtė mes lėkurės dhe gjendjes psikologjike.

Emocione & Co
Streset, sidomos ato emotive kapen menjėherė nga sistemi limbik, zona mė antike e trurit tonė, e pėrcaktuar qė tė kapė emocionet dhe reagimet tona mė intensive. Kjo pjesė e trurit ėshtė e lidhur dhe me sistemin endokrin. Nė qoftė se pėrjeton njė tension tė zgjatur psikologjik apo fizik rezultati mund tė jetė: Disa hormne qė shtohen vetėm pėr tė krijuar njė forcė mė tė madhe fizike rriten mė shumė se sa njė nivel normal duke shkaktuar reagime tė lėkurės.

Personaliteti nė rrezik
Ky mekanizėm bėhet mė i ndjeshėm nė qoftė se je njė tip i pavendosur, i paaftė pėr tė reaguar apo pėr tė vlerėsuar fjalėt dhe veprmet e tua. Dhe puērrat nė kėtė rast bėhen njė mjet pėr tė shprehur gjendjen tėndė tė sikletshme. Por bėj kujdes pasi ka njė efekt tė menjėherėshėm: lėkura ėshtė gjithnjė nė dukje dhe nuk mund t’i shpėtojė nga shikimi atyre qė tė rrethojnė.

*********** - - - I I - - - **************

Cfare jane Aknet?
Aknet janė sėmundje e mirrėfilltė e lėkurės dhe si e tillė duhet kuruar. Nė estetikė ky fenomen quhet “lulėzim”. Trajtat e akneve ndryshojnė dhe variojnė nga karakteristikat dhe pėrmasat. Ato mund tė shfaqen nė moshėn puberale, por nuk janė tė pakta rastet e shfaqjes sė tyre edhe nė moshat adulte, herė-herė edhe tek gratė nė fillim tė menopauzės. Kjo dermatozė mund tė shfaqet vetė, krejt papritur dhe po kėshtu mund tė zhduket. Terapitė korrektuese tė akneve ndihmojnė zonėn problematike pėr tė eliminuar aknet e dukshme dhe pėr tė parandaluar aknet e reja. Gjithashtu ndihmon nė rigjenerimin e lėkurės, pasi nė disa raste rrezikon tė mbetet me shenja tė thella. Veē shenjave, ky komplikim provokon edhe shqetėsime psikologjike, sepse nė mėnyrė tė veēantė shfaqet nė lėkurėn e fytyrės dhe kjo parehati tė krijon stimulim. Kėto pasoja e bėjnė tė domosdoshme ndėrhyrjen.

Shkaqet:
1.Faktorėt genetikė
2.Faktorėt psikologjikė (situatat e stresit emotiv)
3.Vėshtirėsitė nė tretje
4.Pėrdorimi i kozmetikės sė papėrshtatshme (produkte joprofesionale tė cilėsisė sė dobėt)
5.Fluksi hormonal
6.Ushqyerja e keqe; yndyrnat, salcat pikante, dieta e varfėr nė perime.

Etapat:
Faza fillestare: Karakterizohet nga pikat e zeza (komendonėt), tė cilat shėrbejnė si tapa qė bllokojnė daljen jashtė tė sekrecioneve. Rezultati ėshtė njė reliev i cili i detyrohet kėtij sekrecioni, qė nuk mund tė shkarkohet dhe grumbullohet duke shkaktuar aknet. Ky ėshtė efekt i hiperprodhimit tė qelbit nėn fluksin hormonal.
Faza e dytė: Krijohet inflamacion lokal i pėrbėrė nga koloni bakteriesh.
Faza e tretė: Quhet Nodulicistet. Kėtu krijohen pikėrisht nodule qė janė shumė mė tė vėshtira se puērat dhe pėr mė tepėr lenė shenja tė paevitueshme nė lėkurė.
Nė moshėn adulte mund tė shfaqen aknet e pėrskuqura veēanėrisht tek konsumatorėt e duhanit.

Si formohen?
Gjatė adoleshencės fluksi i hormoneve arrin deri nė superprodhim dhe nė rastet mė tė shpeshta mosbalancimi i tyre ėshtė njėri nga shkaqet. Zonat yndyrore akumulohen nė folikul (shtrati i qimes). Yndyra krijon njė substancė qė quhet SEBO i cili shtohet nė lėkurėn e fytyrės duke dalė nga folikuli nė sipėrfaqe tė lėkurės. Nė zonėn e folikulės ku ndodhet qelbi zhvillohen bakterie, tė cilat ēlirojnė kimikate qė stimulojnė inflamim dhe hapjen e folikulės. Qelbi dhe bakteriet shkaktojnė skuqjen e lėkurės.

C'duhet patur parasysh?
Ėshtė e domosdoshme tė egzaminohen. Nuk duhet pritur tė zhduken vetė, sepse lenė shenja tė dukshme nė lėkurė. Meshkujt me kėtė problem duhet tė bėjnė kujdes nė pėrzgjedhjen e aksesorėve tė rrojes dhe produkteve nė mėnyrė qė ato tė jenė sa mė tė pėrshtatshme dhe cilėsore. Makinat e rrojes duhen pėrdorur me delikatesė. Terapitė me antibiotikė si tetraciklina, eritromicina etj. kėshillohen pėr raste tė rėnda, sidomos kur shpėrndarja e tyre pėrfshin veē fytyrės, shpinėn dhe kraharorin. Antibiotikėt oralė reduktojnė bakteriet nė folikul dhe ulin skuqjet, por gjatė kėtyre terapive shumė femra rrezikohen nga infeksionet vaginale. Nė kėtė rast ndėrpritet kura. Ekspozimet nė diell mund t’i maskojnė aknet, por pėrfitimet janė tė pėrkohėshme. Mania e “pjekjes nė diell” ėshtė me pasoja. Larjet e shpeshta dhe energjike tė fytyrės si dhe pėrdorimi i larėsve qė ēojnė nė tejtharje tė sekrecioneve yndyrore shkakton pasoja tė paevitueshme nė lėkurė. Tė gjitha terapitė funksionojnė nė mėnyrė tė tillė qė tė parandalojnė aknet e reja. Pas ēdo terapie mbeten shenja pavarėsisht nga kujdesi e korrektėsia e specialistit. Kėto gjurmė zhduken gradualisht me rigjenerimin e lėkurės, tė paktėn njė muaj mė pas. Terapitė ose konkluzionet i vendos specialisti.

Keshilla:
1.Mos ndėrhyni me duar nė puēra ose pika tė zeza, sepse janė shenja inflamacioni. Shtypja ėshtė e rrezikshme nėse ndėrhyrja bėhet nė mėnyrė tė gabuar. Kjo lloj traume nuk bėn tjetėr veēse pėrkeqėson gjendjen e lėkurės.
2.Trajtoni fytyrėn me produkte cilėsore me pėrbėrės organikė si: kamomil, kamfor, kalendula etj
3.Lani duart pėrpara aplikimit.
4.Zgjidhni kozmetikė profesionale.
5.Evitoni Fast-Food-et dhe ushqimet e skuqura, janė armiq tė betuar tė lėkurės.
6.Preferoni fruta e ushqime tė freskėta.
7.Merrni vitamina A, C, E.
8.Mos pėrdorni sapunė kundėr yndyrės. Nė kėto raste gjėndrat reagojnė duke prodhuar yndyrė nė sasi.
9.Pėrdorni drithėra, vaj ulliri, kos, fruta, perime, prodhime deti
10.Pini shumė ujė (pa gaz). Ėshtė mėnyra mė e mirė pėr tė hidratuar lėkurėn.
11.Kujdes nga flokėt e gjatė. Nė kushtet e njė higjene tė keqe ato mund tė jenė bartės bakteriesh dhe nė kontakt me lėkurėn keqėsojnė gjendjen e saj duke stimuluar infeksionet.

Kujdesi:
Ėshtė e rėndėsishme tė personalizohet trajtimi i cili kalon pėrmes disa seancave. Kėto seanca pėrcaktohen qė nė takimin e parė me klienten. Terapinė nė Institut e merr pėrsipėr plotėsisht specialisti-estet, ndėrsa terapinė e pavarur nė shtėpi, vetė klienti. Ėshtė e rėndėsishme tė dihet se terapia e pavarur nxit efektin e terapisė nė Institut, kėshtu ėshtė konceptuar. Kjo terapi ėshtė e vendosur nė njė sistem seti dhe quhet TERAPI KORREKTUESE. Nė fillim tė terapisė mund tė operohet me seanca sulmi e mė pas periodikisht nė rend tė pėrjavshėm. Nė rastet kritike aplikohen deri nė 10 seanca. Produktet e paketės aplikohen tė alternuara sipas instruksioneve dhe tė gjitha penetrojnė nė thellėsi tė lėkurės, nė sajė tė pėrbėrjes sė tyre organike. Ato balancojnė superprodhimin e yndyrės dhe qetėsojnė aknet. Lėkura nuk ndriēon mė si mė parė, por efekti mat i jep shkėlqim natyral. Pas terapisė mbeten gjurmė tė lehta nė lėkurė, tė cilat ndihmohen nga njė krem i posaēėm riparues dhe balancues njėkohėsisht. Kėsaj terapie nuk mund t’i nėnshtrohemi nė ēdo stinė tė vitit. Gratė shtatzana pėrjashtohen nga terapia. Gjatė terapisė nuk mund tė marrim seanca solari apo tė pėrdorim produkte tė ēfarėdoshme, pa sugjerimin e estetistes, pėr shkak se lėkura ėshtė tepėr e ndjeshme nė kėtė fazė. Edhe pėrdorimi i lazerit gjatė terapisė ėshtė i ndaluar kategorikisht.

(Publikuar me 25 Dhjetor 2003 10:21)
© 2001-2008 Parajsa Shqiptare. All rights reserved.
  • Spurl
  • Digg
  • Del.icio.us
  • Blink
  • Furl
  • Technorati
  • Stumbleupon
  • Y!MyWeb
  • Simpy
  • Google
Parajsa Shqiptare Forum
Parajsa iWantMP3 Online - The Audio Search Engine
Posta juaj elektronike @parajsa.com
Parajsa Njoftime Online
Hivemail - The missing update
Parajsa Simply MyMusic
Parajsa Video Online
Muzika Shqiptare dhe e Huaj!
Lojra ne Parajsa.com
Njohje Shqiptare
  Radio Parajsa
Radio Parajsa Dancer     Radio Parajsa Dancer
  Zeri i Parajses
Shpresa-AL Sh.p.k
Fjalor Emrash Shqip