BIOGRAFIA
Lindi ne Milot ne vitin 1969. Alfred Mirashi zgjodhi ti vuloste veprat e tij me emrin "Milot", qyteti i origjines se tij ne Shqiperi, sikurse dhe shume artiste te historise se artit oriental. Eshte formuar ne Liceun artistik te Durresit. Me 6 Mars te 1991, gjate eksodit shqiptar te fundit te milleniumit zbriti ne Brindizi. U stabilizua ne Napoli dhe prej andej spostohet ne Firence; transferohet ne Milano ku do te frekuentoje Akademine e Arteve te Bukura ne Brera; ne '97 studjoi ne Loughborough, ne Angli. Diplomohet ne Brera, ne vitin 1999, dhe ne te njejtin vit arrin te marre Cminin e Pare tek "Salon I" (Milano, Palazzo della Permanente). Vitin pasues jeton here ne Milano dhe here ne New York. Rifutet ne Itali dhe qendron per disa kohe ne Rome. I perket vitit 1996 te shfaqjes se pare te personalitetit te tij (Milano). Prodhimtaria e tij u prezantua nepermjet nje gjuhe piktoreske e mbuluar nga figurativiteti, e mbeshtetur fuqimisht tek materia dhe ngjyra. E prezantojne personalitetin e tij prania tek Galleria "Ragno" ne Milano (2000), dhe disa pjesmarrje ne dorezim koleksionesh (2000: "Pitture", Otranto Festival; Lucerna; 2001: Biennale di Alatri; Arte Cavenaghi e Museo della Permanente, a Milano; "Strangers in Italy, Pavia; "Aria di Primavera", Bacile; 2002:"Opening", Bruxelles; "Arte Invest" Roma). Prane krijimeve informale, ne prodhimtarine piktoreske, plastike dhe instalative te kohes, shfaqen fragmente figurative. Se shpejti dy mostra personale ne Palermo, Palazzo dei Normanni, dhe Napoli, Castel Nuovo.

Milot - Shqiperi - 1969

SKEDINA E KRITIKES

Gjuha piktoreske e perdorur nga Milot, ne kohen qe imigroi nga Shqiperia per te arritur brigjet italiane ne 1991, ishte thuajse plotesisht figurative. Perkundrazi gjate qendrimit ne Itali, formimit akademik ne Brera dhe frekuentimit te nje qarku te ri artistik, nuk lane me asnje gjurme nga prodhimtaria ikonike, gje qe coi ne rinovimin e menyren se tij te te punuarit. Vertet Milot njihet nga nje pikture, e lire nga varesia figurative, ne nje faze qe mund te merret si nje lloj purifikimi i imazhit realist dhe popullor, retorik dhe te zbrazet persa i perket impulseve te reja krijuese, qe mesohej ne shkollat artistike komuniste shqiptare. Per kete arsye i perkushtoi kujdes te vecante krijimeve informale, te drejtuara ne konceptimin e hapsires dhe formes, protagoniste te se ciles jane materia dhe ngjyra. Ndalet tek poezite e te shprehurit. Energjia dhe fuqia e materialeve kromatike, koagulative, koncentrohen ne katin hapsire te elementit si nje aparat mbrojtes veshes. Nga poshte dalin gjemba gati te divergojne, duke evokuar flukse jetesore, tashme te pare, ne hapat madheshtore, ne nje raport shkembyes midis siperfaqes dhe thellesise. Nje menyre e cila ushqen shprese dhe jo deshperim, nje kend veshtrimi dhe largpames per te ardhmen, efekt ky i natyres kembengulese dhe aktive te artistit shqiptar. Me keto shifra Milot konsolidon personalitetin e tij artistik, e bere te ditur dhe e dokumentuar nga kritiket. Megjithate nen pluhurin e ecurise se panjohur te femijerise vendos ne lluster ato elemente figurative nga te cilat deshironte te ishte liruar, per te fituar nje ndertim gjuhesor, per te perqafuar krijimet informale te ngjyres. Mbi figuracionin e elementit, pozicionuar lirshem midis peneleve kromatike, disa ngjashmeri me statujat greke. Ky moment, i ri, shenon nje kthim te rendesishem ne kulturen e origjines, pothuajse e injoruar nga terreni arkiologjik shqiptar. Per me teper ne projektet instaluese te antikitetit dhe traditave popullore fshatare. Ne bestytenite antike, ne zakonet rurale shqiptare, fshtaret mbasi mbaronin punimin e tokes, skena e nje jete te dhimbshme dhe te lodhshme, hedhin veshtrimin drejt fushes se punes, veglave te agrikultures, togjeve te kashtes, siper se cilave vendosinin nje njeri prej kashte, per te trembur zogjte, objekt ky qe personifikonte, dike qe largonte shpirtrat e keqinj. Mbi ate terren vjen e personifikohet historia, e ngritur ne kohen e regjimit; elemente dallget e se ciles pertej ne Adriatik perplasen dhe ndertojne territore, me titullime te plota, dhe te integruara. Mbi keto kujtime, Milot grumbullon materiale "plebei", te rifituara estikisht, per instalimet plastiko-piktoreske, ne brendesi te se cilave perfshin elementin figurativ. Zgjedh kokat e keputura te statujave greke, fytyrat e hyjnive femra, te veshura nga nje bukuri e mahnitshme, e mbuluar prej shekujsh nentoke, si ato te zbuluara ne token e greke. Hyjneshat pagane, ne ate kend te Mesdheut, sic eshte Shqiperia, prezantojne nje afirmim teper te rendesishem te homogjenitetit kulturor, qe artisti rindertoi fale jeteses ne nje bote orientale, kulture te cilen e ka mbledhur me aq perkujdesje, ne eksodin e madh te fundit te Milleniumit.

nga Massimo Guastella