Shen Valentini njihet ne te gjithe boten si Padroni i te dashuruarve. Ky percaktim lindi nga nje sere legjendash, te cilat jane shtuar me kalimin e kohes. Trendafili i bashkimit, femijet, pellumbat, dashuria sublime, te gjitha gjerat qe e kane bere ate nje feste model per te dashurit
Qe te dashuruarit te duhen per te gjithe jeten, dhe me shume ne kete dite, nuk mjafton vetem dita e "Shen Valentinit". Jane disa elemente, qe na vine nga shekujt e kaluar dhe jane shtuar ne kohe, qe e bejne kete feste kaq te madhe dhe kaq popullore ne te githe boten.
Trendafili i bashkimit
Shen Valentini ishte duke degjuar nje dite, teksa ziheshin dy te rinj te fejuar, te cilet po kalonin pertej kopshtit te tij. Valentini iu doli perpara sakaq, me nje trendafil te bukur ne dore. Me nje fytyre te qete, e te shndritshme qe rrezatonte plaku i mire dhe trendafilin e mbajtur lart e dhuroi per ciftin. Ky veprim pati fuqine magjike qe te bente paqe mes dy te rinjve te dashuruar. Kur ai u dhuroi te dyve lulen e purpurt, iu kerkoi te dyve te shrengonin bishtin e lules me kujdes per te mos u shpuar dhe shpjegoi lidhjen e dy personave te martuar. Paskesaj, dashuria e tyre ishte kthyer si me pare. Te dy te rinjte u kthyen menjehere tek ai. Me deshiren e tij dhe vullnetin e te rinjve, ishte pikerisht Shen Valentini, i cili bekoi martesen e tyre te lumtur. Me tu bere e njohur kjo gje u be nje proces ndaj Valentinos. Por prifti kishte dhe preokupime te tjera, me te cilat duhej patjeter te merrej, prandaj percaktoi per ate bekim daten katermbedhjete te muajit. Dhe katermbedhjete e muajit mbeti, por u ngushtua ne ate te shkurtit, sepse ne ate dite ai vajti te celebronte dasmen ne parajse.
Femijet
Shen Valentini mbante dhe kujdesej per nje kopesht shume te bukur prane nja lugine. Ne kete livadh, ai lejonte qe te luanin te gjithe femijet. Ai here pas here dilte ne dritaren e kishes per ti pare, e per te ndjere pak nga gezimi dhe hareja e tyre feminore. Kishte te njejtat virtyte si Jezusi, i cili thoshte; "Sinite parvulos venire da me". Kur behej nate ai zbriste ne kopesht dhe te gjithe femijet e Zotit lodronin rreth tij. Atehere ai i bekonte te gjithe. Pastaj i jepte secilit nga nje lule me keshillen, qe t'ia conin nenes, duke bere keshtu qe te ktheheshin ne shtepi heret dhe te rritej dashuria dhe respekti per prinderit. Ne kete kegjende kuptohet mjaft mire origjina e dhuratave te vogla, te cilat sot iu jepen personave te dashur. 
Dashuria sublime
Ishte nje vajze e bukur me emrin Serapia, e cila jetonte ne sheshin Terni, aktualisht sheshi Clai. Andej kalonte shpesh nje djale i ri. me emrin Sabino. Syte e tij nuk shqiteshin nga ato te Serapias. Kjo beri qe djaloshi te na dashurohej dhe i kerkoi te behej gruaja e tij. Por prinderit e saj nuk donin sepse Sabino ishte pagan , ndersa ata ishin kristiane. Atehere, vajza, i sugjeroi te shkonin tek prifti i tyre, te mesonin e te bekoheshin prej tij. Gje, te cilen Sabino, per dashurine e te dashures se tij e beri. Por, kur kjo pengese u kapercye, doli nje tjeter me e madhe. U zbulua se Serapi vuante nga nje semundje e rende. Deshperimi i prinderve dhe i te riut ishte shume i madh. Menjehere familjaret sollen ne shtratin e vajzes priftin. Sabino iu lut njeriut te shenjte qe ai mos ta ndante nga e dashura e tij. Valentino ngriti duart dhe zerin ndaj babait te te gjitheve. Dhe nje gjume bamiresie bashkoi perjetesisht dy zemra me rrahje te sinkronizuara, ndersa shtrengoheshin ne perjetesi. 
Pellumbat
Na ishte nje here ne Terni nje prift i madh, por edhe shume i mire dhe i zoti. Ai kishte nje kopesht te madh, te cilin ne kohen e lire e ujiste dhe kultivonte lule. Prifti, te cilin te gjithe e therrisnin njeriu i mire, kishte me te vertete nje zemer te bardhe. Nje dite te bukur ate erdhen disa ushtare dhe e futen ne burg Priftin e mire. Me pas e cuan tek mbreti i asaj kohe, i cili ishte shume i keq. Kuptohet se ai e denoi me burgim te perjetshem. Dhe prifti i madh qe quhej Valentin, duke qendruar ne burg mendonte per femijet, te cilet i donte shume e qe nuk do te kishin me nje vend te sigurte per te luajtur. Cfare te bente? Atehere, iu lut Zotit dhe ai i dergoi dy nga pellumbat e tij. Pellumat te udhehequr nga nje instikt misterioz gjeten burgun ku ishte Valentini. Ne qafen e njerit prej pellumbave ishte i varur nje celes. Ishte pikerisht celesi i kopshtit. Valentini shkroi nje leter, brenda se ciles vendosi dhe celesin. Eshte e lehte te imagjinosh ate cfare ishte shkruar. "Te gjithe femijeve qe dua... nga Valentini juaj".
Per Shen Valentinin flet dhe Shekspiri
Shen Valintini eshte cituar edhe nga Ofelia tek Hamleti i Uilliam Shekspirit. Ky fakt permendet kur gruaja e re, kur ajo eshte ne prezencen e nenes se Hamletit, Gertruda.
Shen Valentino ne Amerike dhe jo vetem ...
Kulti i Shen Valentinit ne Amerike nis ne vitet 1800, kur zhvillohej lufta civile. Ne Shtetet e Bashkuara dhe ne Kanada, ne 14 shkurt, te rinjte shkembenin "valentinet", kartolina te lezetshme ne te cilat jane te shkruara mesazhe dashurie. Ne disa shkolla organizohen festa, ndersa ne qender te klases vendoset nje shishe shumengjyreshe, brenda se ciles futen te gjithe "valentinet" qe shkembejne shoket e klases. Me mbarimin e festes, te gjithe letrat shperndahen duke i lexuar. Dikush nuk preferon te firmose mesazhin, qe i ka derguar te dashures dhe kufizohet duke shkruar frazen. "Gjeje kush?". Ne Angli te rinjte kendojne kenge tradicionale ne diten e Shen Valentinos dhe ne kembim marrin para dhe embelsira nga te dashurit. Ndersa ne Itali, ne zonen e Sicilias, vajzat e reja cohen shpejt ne diten e Shen Valentinit. Dalin ne dritare dhe zgjedhin si burrin e tyre te parin qe kalon ne rruge. Per te evituar surpriza te pakendshme vajzat i mbajne syte mbyllur derisa te degjojne nje ze te kendshem. Vetem atehere i hapin. Ne Derbyshire vajzat rrotulloheshin per 12 here rresht rreth kishes, ne mesnate dhe perserisnin frazen" Me ate qe me do me te vertete te vije tani pas meje. Pas rrotullimit te 12-te shpresohej te shfaqej dashuria e vertete".
(Publikuar me 14 Shkurt 2003 12:51)
