Rritja në numër e gjithë atyre që mendojnë se shpëtimi lind dhe gjendet vetëm tek besimi në zot dhe askund tjetër bën që të shtohen dhe kërkimet mes të vërtetës së Biblës dhe të vërtetës. Lart e poshtë dëgjojmë shpesh për zbulime të mrekullueshme të cilat, vërtetojnë faktin se Bibla është në realitet e vërteta e cila, na zbriti tek ne nga i Gjithëpushtetshmi dhe se realiteti i përgjithshëm njerëzor është në varësinë totale të projekteve të tij. Puna shkon deri aty sa matematikanë dhe kriptografë të merren me tekstet dhe të vërtetat e fshehura në gërmat e shpërndara aty këtu në faqet e Biblës. Të gjithë i qëndrojnë të patundur faktit se krishtërimi na qenkësh një fe origjinale e cila, lindi pasi Zoti dërgoi shumë profetë dhe në fund të birin e tij Jehôshûa dhe patjetër ardhja e tij ishte e parashikuar nga një profet tjetër më parë dhe një sërë elementësh të mbinatyrshëm i paraprinë ardhjes së tij në tokë. Krishti ishte pjesë e Trinisë së Shenjtë Ati, Biri, Shpirti i Shenjtë.

Në përgjithësi krishtërimi ishte një hap përpara me besimet pagane në përgjithësi dhe në mënyrë të veçantë ndryshonte me besimet pagane që filluan të përhapen në Perandorinë Romake nga Lindja.Në një vështrim të parë do të vihet re një farë risie në mënyrën e shpjegimit të gjithësisë dhe në mënyrë të veçantë do të shohim një ndryshim radikal në format e adhurimit dhe blatimeve duke eliminuar blatimin me gjak, duke hedhur idenë e barazisë dhe të lirisë etj. Shumë prej rishtarëve u konvertuan për të ndjekur një modë të përhapur prej kohësh në Romë atë të konvertimit në fe orientale të cilat, ose i hiqnin ata nga detyrimi ushtarak por shpesh u ofronte dhe emocione të papërshkrueshme. Romakët kishin një prirje të theksuar drejt sodomisë, sadizmit etj. Morali romak i përjashtonte një sërë marrëdhëniesh por nga ana tjetër pranonte pa probleme rituale të caktuara fetare. Duhej një sforco e madhe për t’i ndaluar këto rituale dhe vetëm një senatuskonsultë mund ta realizonte (rasti i bakanaleve fundi ishek II p.e.s.). Shpesh shteti e gjente me vend të eliminonte anëtare e sektit dhe jo sektin (siç veproi Klaudi I).

Nga ana tjetër shumë sekte fetare kishin favore administrative në Perandori, kështu hebrenjtë deri në vitin 61 përjashtoheshin nga detyrimi ushtarak, koptët mund të përdornin format e tyre të gjykimit në mënyrë të pavarur nga administrata ushtarake dhe civile etj. Kjo solli që shumë shtetas romakë të konvertoheshin në këtë sekt pa e kuptuar thelbin e tij. Një fenomen i tillë solli dhe ndryshime në strukturën e besimit origjinal. Psh. përkthimi Biblës nga hebraishtja në greqishten e vjetër u shoqërua me përshtatjen e saj në formë dhe përmbajtje me elementët estetikë të platformave filozofike helenistike. Po kështu dhe Krishtlindjet (25.12) nuk janë realisht data e lindjes së Krishtit por festa e Diellit etj. Një burim tjetër i huazimeve është dhe faktise vetë hebrenjtë ishin të vendosur në vende te ndryshme të Mesdheut dhe morën nga këta popuj elementë të ndryshëm të besimit dhe të kulturës. Shembuj gjenden kudo qoftë në Dhjatën e Vjetër qoftë në Dhjatën e Re.

Një shembull është braktisja e Jozefit nga vëllezërit shembuj të braktisjes së të miturve foshnja apo dhe të rritur hasen rëndom në mitologjinë greke apo dhe në folklorin e popujve të Ballkanit dhe kanë origjinë parakristiane. Një shembull tjetër është dhe Arka e Noes dhe përmbytja e botës nga perënditë, Prometeu i futi njerëzit në arka. Qoftë mitologjia mesdhetare qoftë ajo hebraike kanë në vetvehte të njëjtat simbole të lidhura ngushtë me mitologjinë e origjinës indoevropiane të popujve. Edhe në mos patshin të nëjtën origjinë nuk duhet të harrojmë se bëhet fjalë për popuj që kanë patur lidhje mjaft të ngushta të cilat origjinën e tyre e kishin të shtrirë përgjatë gjithë proçesit të formimit të popujve dhe të etnive. Ne nuk mund të mohojmë në asnjë mënyrë se dëshira e popujve për t’i dhënë shpjegim ekzistencës së tyre dhe botës së larmishme që i rrethon e gjente thuajse të detyrueshme dhe të domosdoshme ekzistencën e një qenie supreme. Shpjegimet mitologjike lidheshin ngushtë me lidhje shkak-pasojë dhe ishin tejet të përafërta me me atë ç’ ka vetë njerëzit orientonin në mënyrë të vazhdueshme. Një tjetër element që duhet të na bëjë përshtypje është dhe fakti se pothuaj në të gjitha rastet “Zoti e bëri njeriun sipas shëmbëlltyrës së tij” po kështu dhe Prometeu me të vëllanë kur i dhanë jetë njeriut e bënë sipas shëmbëlltyrës së Perëndive. Si Prometeu ashtu dhe Jahveh i dhanë jetë njeriut nëpërmjet frymës së tyre. Në të dy rastet një element i dallueshëm është dhe mënyra si dy supremët dënojnë dhe shprehin në mënyrën më të pamshirshme zemëratën e tyre. Rrufetë, sëmundjet, marrëzia deri në shkatërrimin e qutetërimeve të tëra bëjnë pjesë në repertorin e këtyre sovranëve të pamëshirshëm. Perënditë qofshin pagane qoftë dhe Jahveh janë xheloze apo Afërdita dhe xhelozia e saj me ata që preferonin Artemisën, Athinanë apo Herën; në fund të fundit Troja u dogj se perëndeshat ishin xheloze të njëra-tjetrës.

Një tjetër element që duhet të na bjerë në sy është pa dyshim dhe një ngjashmëri gati absolute mes Ligjeve të Moisiut dhe Kodit të Hamurabit psh:
1. Në qoftëse zotëria i jep grua (skllavit) dhe kjo i lind bij dhe bija, gruaja dhe fëmijët e saj do të jenë të zotërisë. E njëjta gjë vihet re dhe në Kodin të Hamurabit. Sipas tij një skllavopronar mund të martonte ardu-në e tij me një skllave në një rast të tillë si gruaja dhe fëmijët i përkisnin Amelu-së . një traditë kjo që nuk përputhej thuajse fare me traditën Egjptase ku skllevërit mbeteshin nën kontrollin e kryetarit të familjes dhe ky nuk mund të largohej nga padroni i tij edhe në rast se mund ta blinte lirinë e tij ose mund të shiste familjen por jo veten.
2. Në rast se blen një skllav hebre ai do të shërbejë për gjashtë vjet por vitin e shtatë do të shkojë i lirë, pa paguar asgjë. Në rast se kishte ardhur vetëm do të shkojë vetëm; po të kishtë grua e shoqja do të shkojë me të. Kjo pasqyrohet më e reduktuar në Kodin të Hamurabit “… Nëse ndokush nuk ka mundësi të shlyejë Borxhin e marrë mund të shesë fëmijët të shoqen dhe veten dhe do të punojë në shtëpinë e bleësit për tre vjet por vitin e katërt do të lihen të lirë.”
3. Në të dy rastet çfarëdolloj kontakti karnal mes djalit dhe njerkës kosiderohet Inçestual etj.
4. Në të dy shoqëritë lejohej endogamia dhe për më tepër tek hebrejtë dhe brenda rrethit të ngushtë familjar.

Elementë tjetër ngjashmërie do të vihet re në periudhë të mëvonshme. Këto ndryshime lidhen ngushtë me një sërë elementesh të cilat do të kenë një ndikim të madh në diskutimet e mëvonshme. Pothuaj lidhen në mënyrë të ngushtë me Mesinë (Krishti). Ndër pikat e diskutimit do të veçoja:
1. Origjina e Krishtit
2. Natyra Hyjnore e Krishtit
3. Lindja e Krishtit
4. Trinia e Shenjtë

Nga të gjitha pikat e mësipërme nuk ka ndonjë që të mos lidhet ngushtë me periudhën 313-325 periudha nga Edikti i Milanos deri tek Koncili i Nikesë periudha kur në Shkrimet e Shenjta dyshohet se janë bërë ndërhyrjet më flagrante.

I. Origjina e Krishtit
Sipas traditës Krishti është i konsideruar biri i Zotit i cili, u lind në mënyrë hyjnore nga Maria (Madona, Virgjëresha etj.) dhe njëkohësisht ishte dhe pasardhës i Davidit. Maria, sipas ungjijve në qarkullim, ishte e virgjër kur u njoftua për fatin që do të kishte si Hyjlindëse dhe si nëna e atij që do të merrte mbi supe shpëtimin e popullit të zotit , Mbret i Mbretërve , sipas profecisë së Isaiah. Natyrisht që ishte Fryma e Shenjtë (Era e Shenjtë do të perceptohet në disa kultura të Lindjes së Lashtë si Vullneti i të Plotfuqishmit) ajo që bëri të mundur farëzimin e Shenjtë. Ajo që bie në sy është se në të gjithë apostujt evangjelistë të Pranuar nga Kisha nuk mohoet fakti se Pasardhësi i Davidit në realitet ishte Jozefi (brezi i 42-të nga Abrahami), burri i Maries, që natyrisht nuk mund të ishte ati i Mesias . Tek ungjilli i Lukës përsa i përket atësisë gjejmë një element domethënës “…Dhe Jezusi ishte rreth 30 vjeç; dhe e pandehnin (e njihnin?) se ishte bir i Jozefit…”

Teoria se Krishti ishte biri i Zotit dhe jo i dërguari i tij lidhet me një sërë faktorësh të cilët lidhen me ambientin ku u shkruan Ungjijtë, periudhën dhe në mënyrën më absolute në formën si u përhapën ato në të gjithë Mesdheun e Krishterë, dhe në përkthimin e tyre. Nga ana tjetër nuk mund të ishte e pakuptueshme për paganët mesdhetarë shterpësia e këtij Zoti. I cili për më tepër nuk e kishte shfaqur prezencën e tij për t’u shumuar me gra të vdekshme siç kishin bërë dhe zotat e tjerë. Në fund të fundit a nuk ishte Zeusi ai që kishte shtënë në dorë Io-në duke u shndërruar në një re , apo Isida nuk ngeli shtatëzënë nga me shpirtin e të shoqit Osiris duke lindur Horusin shpagimtar Të quhej Zotit i ri pa fëmijë atëherë ai nuk mund të ishte po aq pranë njerëzve si dhe zotat e vjetër.

II. Natyra hyjnore e Krishtit (dualiteti njerëzor-hyjnor)
Në të gjithë shkrimet Jezu Krishti pranohet me fuqi hyjnore, i plotfuqishëm, i aftë të shëronte të pashërueshmit, të ngjallte të vdekurit dhe ti kthente shikimin të verbërve. Fuqia e tij ishte e denjë për një pinjoll të Perëndisë. Por ai nuk ishte vetëm kaq ai ishte dhe “…bir i njeriut Zot edhe i së shtunës…” Ai nuk ishte thjesht njeri por as thjesht Perëndi. Çuditërisht natyra e Krishtit nuk përcaktohej qartë në Ungjijtë e Pranuar nga Kisha por u vendos në vitin 325 në përfundim të Koncilit të Nikesë ku çuditërisht formulohet “Kredo e Nikesë” ku do të theksohet: Besoj në një Zot, Atin e Gjithëpustetshëm, atë që bëri qiellin dhe tokën, të dukshmen dhe të padukshmen.(Credo in unum Deum, Patrem omnipoténtem, factórem cæli et terræ, visibílium ómnium et invisibílium.) Dhe në një Perëndi Jezu Krishtin (Et in unum Dóminum Iesum Christum.) Dhe i së njëjtës materie (Fílium Dei Unigénitum.) Është e habitshme si, apo përse bashkë me Etërit e Kishës që ofrojnë këtë dokument është dhe Konstandini i Madh , ndërkohë që ai ishte thjesht Pagan. Përse ky perandor në momentin kur ishte thjesht shtetar pa ndonjë lidhje me besimin e ri është i vendosur në krye të koncilit ? Nga ana tjetër përse Jezu Krishti cilësohet si Dóminum dhe jo thjesht si Figlium Dei apo Sancti Figlium Dei . Po kështu duhet të shohim dhe disa elementë të tjerë psh. Më poshtë do të shohim një tjetër “çudi”: Deum de Deo, lumen de lúmine, Deum verum de Deo vero, Génitum, non factum, consubstantiálem Patri.
Zot i zotave, dritë e dritës, Zot i vërtetë nga Zot i vërtetë
Bir jo i konceptuar por i së njëjtës substancë me Atin.
Pyetja që natyrshëm lind është si mund të ishte nga e njëjta natyrë e Zotit. Kur Zoti nuk ekzistonte pasi Trinia plotësohet vetëm pas lindjes së Krishtit dhe para saj

III. Lindja e Krishtit
Rreth datimit të Lindjes së Krishtit ka shumë diskutime të cilat me datën e saktë të lindjes. Në rast sepranojmë datën 25 dhjetor të lindjes atëherë kemi të bëjmë me një lapsus nga më të mëdhenjtë. 25 dhjetori pranohet nga të gjithë si një datë konvencionale e caktuar gjatë mesjetës për të përkujtuar lindjen e shpëtimtarit. Dihet tashmë se periudha më e përafërt e vitit kur mund të lindur Jehôshûa është pranvera mundësisht muajt prill ose maj kjo pasi si rregull regjistrimi i popullatës shoqërohej dhe me regjstrimin e pasurisë. Përzgjidhej pranvera për arsye se ishte periudha kur ishte kryer shumimi i të imtave, burimi kryesor i të ardhurave për hebrenjtë. Në përgjthësi Kisha nuk ndalon në këtë pikë por e anashkalon atë dhe qëndron në pritje të debatit për t’u kthyer me të njëjtën retorikë “… nuk ka rëndësi data kur lindi Krishti, Zoti ynë, e rëndësishme është se ai lindi”. Kjo retorikë boshe nuk mund të mbulojë greminën në të cilën fshihet ndoshta mashtrimi më i mah në historinë e njerëzimit.

IV. Trinia e shenjtë
Përcaktimi i Zotit në besimin e krishterë është tejet i thjeshtë për ta Zoti është:
Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjtë
Ky përcaktim bashkë me natyrën e Krishtit ishin ndër dy pikat më të debatuara deri në Koncilin e Nikesë. Pyetja ishte e thjeshtë nëse Zoti ishte njëkohësisht Ati dhe Biri si vepronte ai para se të lindte Jezusi, sepse, para kësaj kohe ai nuk ka qenë i plotë dhe, si i tillë, për konceptet e kohës nuk ekzistonte. Si kishte mundësi pra të krijonte universin që na rrethon dhe të paiste me mrekullitë e shfaqura të gjthë profetët e tij? Në të gjthë konceptin e Nikesë rreth asaj që ne e quajmë dimension i katërt, Kohës. Arios, në mënyrë të habitshme, shprehet se pamvarësisht se Zoti është krijues i gjithçkaje që na rrethon duhet të ketë ekzistuar një kohë kur Ai vetë nuk ka Ekzistuar. Në këtë pikë Arios hidhte poshtë pretendimin e Origenit i cili, nga ana e tij nuk hiqte dorë nga pretendimi se Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjtë kanë ekzistuar para Kohës dhe Fjalës. Një mashtirm i ri po përhapet dhe sot. Pretendimet se është e mundur të lexohen mesazhe të shenjta të fshehura në tekstet e Dhjatës së Vjetër duke përdorur një algoritëm matematikor dhe një program kompjuterik janë mania e radhës. Ende gjenden faqe interneti të cilat ofrokën mundësinë që nëpërmjet një programi të tillë të kemi mundësi të zbulojmë të shkuarën dhe të ardhmen e Tokës. Mënyra si funksionon ky mashtrim numerik është jo e dyshimtë por e besueshme për të paaftët të dallojnë të vërtetën nga e rremja, ose/dhe persona që dëshirojnë t’i mashtrojnë. Nëse ne dotë ndryshojmë një parametër do të gjekmë të njëjtat rezultate dhe tek “Kapitali” a mos duhet të themi se dhe teoria komuniste zbriti nga Zoti? Përse dalin kaq shpesh të tilla mashtrime të cilat, në bazë të tyre kanë lidhje me fenë? E thjeshtë, ishte padituria ajo që e lindi Zotin, ishte dëshira për të ndalur një zhvillim për të cilin njeriu ishte i papërgatitur. Si e tillë ajo ishte thjesht një variant i shthurur i fantazisë njerëzore. Ç’ do gjë duhej të fillonte dhe të shpjegohej nëpërmjet Zotit dhe Kishës, Extra ecclesiam nulla salus . Një thënie e tillë do të përligjte ç’ do lloj debati rreth asaj që kishte të bënte me botën mistike. Besimi fillonte tek bindja e verbër tek zoti dhe i dërguari i tij.

Gjatë periudhës kur besimi i krishterë ishte zot në Evropë, kurrë më shumë s’gjeti zbatim motoja “Injorancë e Lumtur” nuk kishte asgjëqë ti afrohej thirrjes “Besoj për të Kuptuar” një mënyrë e re për të siguruar para. Paratë natyrisht do të siguroheshin nga injoranca e njerëzve por jo për të hapur shkolla por për t’ i falur mëkate që ndonjëherë nuk ekzistonin as në Librin e Shenjtë. Papa (ose Patriku) dëshironin të bënin një kishë të rëndësishme, për paratë nuk ka problem. Njëri i shiste indulgjnca besimtarëve të tij tjetri Ikona të shënjtorëve, të cilët jovetëm ishin nga dy – tre në ditë, por duhej të bënin dhe ndonjë të mirë. Filluan tu japin fuqi dhe atribute dhe për më tepër përcaktuan dhe lutjet e kujt do të dëgjonte një shënjt i caktuar; se mos harroj, ishin që ishin sajuan dhe një shënjt mbrojtës të hajdutëve se dhe këta kishin nevojë të mbroheshin para zotit. Simbolet e krishtera jo vetëm nuk u shkëputën nga ato pagane por dhe i perfeksionuan ato. Disa shembuj të thjeshtë:
- Svastika ishte simboli i Diellit dhe i fuqisë ripërtëritëse tek popullatat e hershme indo – evropiane, ishte një ndër simbolet e para të krishtera madje tek Katolikët motivet e tij gjenden rëndom në veshjet ceremonial.
- Peshku për egjiptianët e vjetër ishte një provë e aftësive magjike të Isidës, e cila për të patur një fëmijë me të shoqin përdori një peshk .
- Palloi simboli i ringjalljes së Krishtit por dhe i Herës xheloze.
Ndërkohë që Palmat përdoren pa bërë ndonjë ndryshim në kuptimin fillestar. Në antikitet ato ishin një symbol i Nikèsë ndërsa tek të krishterët kishte kuptimin e fitores dhe të martirëve.
- Brumbulli është më interesanti i simboleve të krishterë. Tek egjiptianët ai ishte një symbol i Amonit, i cili, rrokulliste në sferën qiellore lëmshin e zjarrtë, por nuk kishte gjini si dhe Amon Ra pasi ishte perfekt në disa përkthime tek Habakuku 2:11 (vargje që i referohen Messisë) trajtën e Krimbit e gjejmë të përkthyer në Brumbull.
Simboli i perëndeshës që prefroj, Afërditës, një organizim perfekt në konceptin dhe në arritjen e perceptimit. Përcaktimi i qartë i Lindjes së Një Personi Të Apo një ideje shpresëdhënëse e njerëzimit.
Por jo vetëm kaq Pentagram ishte dhe symbol i dashurisë vëllazërore të dioskurëve.
Në fund por jo më pak i rëndësishmisimboli i Neptunit dhe i Zeusit Trekëndëshi barabrinjës ishte dhe symbol i Trinisë së shenjtë.
Shumë besimtarë të krishterë do të jenë pak të kënaqur nga këto shkrime modeste por siç’ kam premtuar që në fillim kjo është thjesht sa për të filluar. Mos u mërzitni shpejt do të jap përsëri variante “blasfeme” të asaj të “vërtete” që ju shihni në ekzistncën e asaj që ne e quajmë realiteti i përditshëm.

Klikoni ketu per te komentuar kete artikull.